tolvari.net

Hver hefur ekki gaman að leggjast í ferðalög, þótt í huganum sé? Hver hefur ekki gaman að vera læs á umhverfið, þótt í smáu sé? Í þessari færslu ætla ég að skoða nokkur stafræn verkfæri og notkun þeirra í skólastarfi. Þetta er í annað sinn sem ég tek á kortagerð sem verkefni fyrir skóla. Eldri útgáfuna er hér að finna.

City lights

Ég uppgötvaði myndina Earth’s City Lights meðan ég kenndi í Smáraskóla og sá strax að hana mætti nota til að sjá fyrir sér hvar þróun í átt til iðn- og tæknivæðingar verður líklegust. Með því að lesa t.d. í ljósin frá Moskvu til Kína, má sjá Síberíujárnbrautalestina og hvernig hún hefur opnað víðlendi fyrir menningunni.

Ég notaði stærstu útgáfuna í kennslu með 6. bekk núna – lét þau flytja hana í stórt Publisher skjal (plakat). Nemendur merkja heimsálfur og höf, prenta út og raða síðan útprentuninni saman (allt að 12 A4 síður), líma með límbandi og búa til stórt kort, sem var hengt upp á vegg. Næsta skref var síðan að skoða hvar byggð er þétt og hvar ekki. Þvínæst var farið í námsbækur og reiknuð út þéttleiki íbúa í löndum og hvernig sú tala þróast. Ekki var verra að tvær útgáfur af námsbókinni (Norðurlönd) var í gangi, þannig að við fengum tölur frá 1999 og 2006. Þannig mátti sjá hvernig byggð hefur þéttst t.d. á Færeyjum á þessum 7 árum. Formúlan er einföld, flatarmál deilt með íbúafjölda.

Krakkar sem almennt hafa ekki gaman að stærðfræði, voru algjörlega tilbúin að reikna út þéttleika byggðar og setja í töflu, sem sýnir búsetuþróun á þessu sjö ára tímabili.

Kortavefir

Næsta skref er að skoða og nota sér kortavefina. Ég lagði fyrir nemendur að búa til 4 kort um land sem þau völdu, t.d. Noreg.

Fyrst er að búa til samsett kort (í Publisher) sem nær í góðri stærð yfir allt landið. Þá skiptir máli að vista öll kort sem .pdf eða .png í myndamöppu og síðan prenta út myndina, svo hægt sé að búa til púsl sem síðar fer á plakat. Þegar yfirlitskort er komið má t.d. búa til kort af þeim stöðum sem nemendur hafa búið, t.d. Osló sem síðan er límt á téð plakat.

Ef lestar-, jarðganga-, neðanjarðarlestarkerfi og fleira er inni á kortunum eykur það bara skemmtunina og flækjustígið. Þegar nemendur hafa búið til sín eigin kort, má kennari biðja þau að bæta við því sem hann vill að þau læri, t.d. ef helstu samgöngumiðstöðvar eru á námsskránni.

Bestu tólin fyrir þessa vinnu eru vitaskuld Google Maps og Yahoo Maps fyrir flest lönd. Besti íslenski kortavefurinn er þó að finna á http://ja.is/kort. Hann býður upp á loftmyndir og kort (eins og hinir vefirnir) en hefur nýrri gerfihnattarmyndir en hinir vefirnir.

Þegar myndir eru teknar af þessum vefjum, má annað hvort gera það með prentskipuninni og prenta í tölvuskjal (.pdf eða hlst.). Hin leiðin er að taka skjáskot af því sem maður vill nota ( takkinn eða hlst.). Færa þá mynd yfir í ljósmyndaforrit og vinna áfram með hana þar. Sérstaklega skemmtilegt er að blanda saman gerfihnattamynd og korti með því að setja þessar tvær myndir á sitt hvort lagið (eins og tvær glærur) í ljósmyndaforriti og fikta í gagnsæi efri myndarinnar.

MarineTraffic

Kortavefur sem byggir á Google Maps og bætir skipaumferð við. Ekki skaðar að helstu skip eru til staðar með myndum, gefin upp hraði og stefna … sem býður upp á æfingar með áttavitum, línum, gráðubogum. Ég sé fram á að þessi aðferð verði til að opna rúmfræðina og sérstaklega hornafræðina fyrir nemendunum.

Google Earth Street View

Google Earth er hreinasta snilldarforritið til að skoða sig um í heiminum. Ég hef notað það sem kortagerðarforrit en best lætur að fara niður á götuna og skoða sig um t.d. á Broadway í New York City með hjálp Streetview hamsins í forritinu.

Auðvelt að missa nemendur í ferðalag um uppáhaldsstaði í heiminum með þessu móti og ekki ónýtt að finna gömlu göturnar sem maður bjó í útlöndum, ef það á við.

Snjalltafla eða pappír?

Sumir myndu vilja nota snjalltöfluna og skjávarpa til að leika sér að þessum kortum. Ég er eiginlega á því að nemendur, sér í lagi ungir nemendur hafa gott af því að prenta út og raða saman eigin kortum. Sérstaklega þar sem eru opin rými og hópvinna er á dagskrá. Verk nemenda verður sýnilegri og áþreifanlegri og þeir þurfa að vanda sig til að raða kortunum sínum rétt saman þannig að ekki verði t.d. Moskvur hlið við hlið. Eins má hugsa sér kort sem nemendur prenta á glærur og síðan eru notaðir gagnsæir áttavitar til að leika sér á myndvarpa … en þá erum við að tala um gamla tækni sem óþarfi er að varpa út í hafsauga nú, á þessum síðustu krepputímum.